Mundag Ne Demek? Bir İzmirli’nin Gündelik Hayatına Mizahi Bir Bakış
İzmir’de bir sabah, gözlerimi açtım ve kafamda bir düşünce vardı: “Mundag ne demek?” Ne kadar tuhaf bir kelime, değil mi? Fakat, hayat bazen böyle tuhaflıklarla dolu. İzmir’de yaşayan bir insan olarak, gündelik hayatta karşılaştığım garip, bazen absürt, bazen de komik anlarla, bu soruyu birbirimize sormadan edemeyiz.
Mundag’ı Tanıma Yolculuğu
Düşünün, bir arkadaş toplantısındasınız. Arka planda müzik, kahkahalar, tartışmalar… Her şey normal ama bir anda bir arkadaşınız “Mundag” demeye başlıyor. Evet, tam da böyle. Bütün ortam sessizleşiyor, herkes bir “Mundag” sesi bekliyor. Ben de doğal olarak kafamda hızlıca bir anlam arayışına giriyorum, ama bir türlü bulamıyorum.
“Dur bir dakika, bu kelime hangi kökenden geliyor? Bir dakika, bu bir hata mı? Kimse bana söylemesin, yanlış anladım mı?” diye düşünüyorum. Sonra, içimden gelen o eski şüpheci, tedirgin, İzmirli kimliğimle (ki aslında her zaman neşeli ama düşündüğünde çok fazla düşünen biri olurum) iç sesimle konuşuyorum: “Bu kelimenin kökeni ne? Yoksa biri yeni bir kelime mi üretmiş?”
Ama tabii, sosyal normları ihlal etmemek için hemen “Hadi be, Mundag ne demek ya?” diye sormuyorum. Kendimi bir az daha gizli bir araştırmacı gibi hissediyorum.
Mundag: Hem Eğlenceli Hem Derin
Bir süre sonra fark ediyorum ki, bu kelime sadece bir şaka. Evet, “Mundag” aslında bir İzmirli şakasından başka bir şey değil. Yani “Mundag” bir anlam arayışı değil, sadece arkadaş ortamındaki eğlenceli bir ses çıkarmaktan ibaret! Ancak, tabii ben biraz fazla takıldım ve şu anda kelimenin peşinden sürükleniyorum.
Bu noktada, izlediğimiz bir sahne geliyor aklıma:
Ben: “Yani, Mundag ne demek, kimse söylemiyor.”
Arkadaşım: “Bilmiyor musun? İşte, ‘durum kötü olunca, yavaşça ortamdan çıkmaya çalışan kişi’ gibi bir şey.”
Ben: “Yavaşça… ama kötü niyetli mi?”
Arkadaşım: “Yani, evet, tam da öyle! Hani senin bir şekilde sahneye çıkıp komik olmaya çalışman, ama her şaka sonrasında kimse gülmeyince salondan yavaşça kaybolman gibi…”
Ben: “Aaa, ben oluyorum o zaman. Çünkü hemen kaybolurum böyle!”
Tabii, bu noktada durup düşündüm, belki de Mundag tam olarak benim gibilerin karakteristik özelliği. Durum ağırlaşınca, yavaşça bir köşeye çekilmek, ortamdan kaybolmak. Hani bazen bir şaka yaparsınız, kimse anlamaz ama siz gene de o ortamdan çıkmak istersiniz. Evet, o an işte Mundag’a dönüşürsünüz!
Mundag’ı Bir Türlü Aydınlatamadım
Peki, bu kelime tam olarak nereden çıkmış? Emin olamıyorum. Ama şu bir gerçek ki, İzmirli olmak, bazen kelimelerin anlamını anlamaktan çok, onları mizahi bir şekilde kullanmaktan ibaret. Mundag işte böyle bir kelime. Herkesin anlamaya çalıştığı ama kimsenin gerçekten çözmek için uğraşmadığı bir kavram. Herkes eğleniyor, ben de bir köşede her şeyin anlamını çözmeye çalışıyorum.
Bir diğer sahneye geçelim, bir arkadaşım bu kelimeyi kullanınca, ortamda her şey beklenmedik şekilde değişiyor.
Arkadaşım: “Mundag’ı biliyor musunuz?”
Bütün ortam: “Hı?”
Arkadaşım: “Yani, biraz şüpheci bir şekilde ortamdan kaybolmak!”
Ben: “Yani, bir şekilde kaybolmak ama durumu daha kötü hale getirmemek! Ha, demek o zaman ben ‘Mundag’ım!”
Evet, bu yazıyı yazarken, ben de bir anlamda Mundag oldum. Yani, anlam ararken, bir kelimenin peşinden sürüklendim ama sonrasında biraz kaybolmuş oldum. Bir İzmirli olarak, bazen bir kelimenin ne anlama geldiğini öğrenmeye çalışırken, o kelimenin kendisiyle ilgili düşüncelerim de kayboluyor. Kısa bir süre sonra, sadece ortada bir gülme sesi ve bir kaç “Mundag” daha kalıyor.
Mundag: Hayatın Tersine, Dönüşüme
İzmir’in sokaklarında yürürken, bir yanda kaybolmak, diğer yanda bir anlam aramak, bence biz İzmirli’lerin en sevdiği işlerden biri. Mundag, belki de bu kaybolma anlarının simgesidir. Kendi iç yolculuğumuza, bazen sadece şaka yaparak başlamalıyız. Zaten bu kelime, o kaybolma anlarının eğlenceli ve bazen tuhaf bir yansıması. Bazen sadece “Mundag” demek, her şeyi açıklamaya yeter.
İzmir sokaklarında, arkadaşlarla buluştuğumda, belki de birine “Mundag” dediğimde, belki de hepimiz kaybolmuş olacağız. Ama en azından, o kaybolan yerde, küçük bir gülümseme bırakacağız. Bu da demek oluyor ki, “Mundag ne demek?” sorusunun cevabı, aslında çok derin değil. Ama kelimelerle ve hayatla dalga geçmek, en büyük özgürlüktür.